🩺 CÂU HỎI LÂM SÀNG: VIÊM GAN LIÊN QUAN RƯỢU

Người đàn ông 43 tuổi nhập viện vì vàng da tăng dần trong 3 tuần. Sinh thiết gan 5 tháng trước cho thấy viêm gan liên quan rượu nhưng chưa có xơ gan.

Người bệnh sử dụng lượng rượu tương đương khoảng 80 g ethanol/ngày trong 8 năm. Khám ghi nhận sốt 38,1°C, vàng mắt nhẹ, gan to và ấn đau; không có cổ trướng.

Xét nghiệm:

  • Bilirubin: 4,2 mg/dL (72 µmol/L)
  • AST: 360 U/L
  • ALT: 120 U/L
  • INR: 1,0
  • Albumin: 4,1 g/dL (41 g/L)
  • Creatinine: 0,9 mg/dL (80 µmol/L)

Nếu người bệnh ngừng hoàn toàn đồ uống có cồn, kết cục nào có khả năng xảy ra nhất trong 12 tháng tới?

A. Xuất hiện cổ trướng
B. Hình thành giãn tĩnh mạch thực quản
C. Tiến triển thành xơ gan nốt lớn
D. Các triệu chứng và bất thường xét nghiệm dần hồi phục
E. Tình trạng hầu như không thay đổi

👉 Hãy chọn một đáp án và giải thích lý do trước khi xem bình luận ghim.

✅ ĐÁP ÁN: D — Các triệu chứng và bất thường xét nghiệm dần hồi phục.

Người bệnh chưa có xơ gan, chưa có dấu hiệu tăng áp lực tĩnh mạch cửa và chức năng tổng hợp của gan còn bảo tồn: INR, albumin và creatinine bình thường; không có cổ trướng hoặc bệnh não gan.

Khi cai rượu hoàn toàn, tình trạng viêm, vàng da và các bất thường men gan có khả năng cải thiện trong những tháng tiếp theo.

📌 Ghi nhớ: Chưa xơ gan + chức năng gan còn bảo tồn + cai rượu hoàn toàn → tổn thương có khả năng hồi phục.

A. Xuất hiện cổ trướng — Sai

Cổ trướng thường xuất hiện khi có:

  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa đáng kể.
  • Xơ gan mất bù.
  • Giữ natri và nước do rối loạn tuần hoàn.
  • Suy giảm chức năng tổng hợp của gan.

Trong trường hợp này:

  • Sinh thiết chưa ghi nhận xơ gan hoặc xơ hóa cầu nối.
  • Hiện không có cổ trướng.
  • Albumin 41 g/L và INR 1,0 cho thấy chức năng tổng hợp của gan còn bảo tồn.
  • Creatinine 80 µmol/L, chưa gợi ý rối loạn chức năng thận.
  • Người bệnh sẽ ngừng hoàn toàn đồ uống có cồn.

Do đó, xuất hiện cổ trướng mới trong 12 tháng không phải kết cục có khả năng nhất.

Lưu ý: Viêm gan liên quan rượu nặng đôi khi vẫn gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa và cổ trướng dù chưa có xơ gan rõ. Tuy nhiên, ca bệnh này không có dữ kiện gợi ý bệnh nặng hoặc mất bù.

B. Hình thành giãn tĩnh mạch thực quản — Sai

Giãn tĩnh mạch thực quản là hậu quả của tăng áp lực tĩnh mạch cửa kéo dài, thường gặp nhất ở người bệnh xơ gan có tăng áp lực cửa đáng kể.

Ca bệnh chưa có bằng chứng này:

  • Chưa có xơ gan trên sinh thiết.
  • Chưa có cổ trướng.
  • Không mô tả lách to hoặc tuần hoàn bàng hệ.
  • Chức năng tổng hợp của gan còn tốt.

AST, ALT và bilirubin tăng phản ánh tổn thương tế bào gan và rối loạn bài tiết bilirubin, nhưng không đồng nghĩa người bệnh đã có tăng áp lực tĩnh mạch cửa đủ để tạo giãn tĩnh mạch thực quản.

Vì vậy, nếu người bệnh cai rượu hoàn toàn, xuất hiện giãn tĩnh mạch thực quản trong một năm ít phù hợp hơn sự cải thiện bệnh. Giãn tĩnh mạch thực quản chủ yếu được đánh giá trong bối cảnh xơ gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa theo hướng dẫn AASLD.

C. Tiến triển thành xơ gan nốt lớn — Sai

Viêm gan liên quan rượu có thể tiến triển thành xơ gan, đặc biệt khi người bệnh:

  • Tiếp tục uống nhiều rượu.
  • Có nhiều đợt viêm gan tái diễn.
  • Đã có xơ hóa tiến triển.
  • Kèm béo phì, bệnh chuyển hóa hoặc bệnh gan khác.

Tuy nhiên, câu hỏi giả định người bệnh cai rượu hoàn toàn. Đây là biện pháp quan trọng nhất giúp ngăn bệnh gan liên quan rượu tiếp tục tiến triển. AASLD mô tả sự tiến triển từ gan nhiễm mỡ đến viêm gan và xơ gan phụ thuộc đáng kể vào việc tiếp tục uống nhiều rượu và các yếu tố nguy cơ đi kèm. AASLD

Ngoài ra:

  • Sinh thiết gần đây chưa có xơ hóa cầu nối hoặc xơ gan.
  • Khoảng thời gian 12 tháng tương đối ngắn.
  • “Xơ gan nốt lớn” không phải diễn biến bắt buộc tiếp theo của viêm gan liên quan rượu; xơ gan do rượu thường ban đầu có dạng nốt nhỏ, sau đó có thể chuyển thành dạng hỗn hợp hoặc nốt lớn.

Do đó, tiến triển nhanh thành xơ gan nốt lớn khi đã cai rượu không phải kết cục có khả năng nhất.

E. Tình trạng hầu như không thay đổi — Sai

Tổn thương viêm do rượu có thành phần có thể hồi phục. Khi loại bỏ hoàn toàn tác nhân:

  • Vàng da và gan đau có thể giảm.
  • Bilirubin và aminotransferase có thể cải thiện.
  • Viêm và gan nhiễm mỡ có thể thoái lui.
  • Nguy cơ tiến triển xơ hóa giảm rõ rệt.

Vì người bệnh chưa có xơ gan và chức năng tổng hợp còn bảo tồn, dự đoán “hầu như không thay đổi” đã đánh giá thấp khả năng hồi phục của gan. Cai rượu bền vững được xem là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn tiến triển và cải thiện kết cục lâu dài trong hướng dẫn ACG về bệnh gan liên quan rượu.

Tuy nhiên, đáp án D không có nghĩa chắc chắn hồi phục hoàn toàn. Bệnh có thể không cải thiện như mong đợi nếu người bệnh tái sử dụng rượu, đã có xơ hóa bị bỏ sót hoặc đồng thời mắc nhiễm trùng, tắc mật hay một bệnh gan khác.

Kết luận: Chưa xơ gan + chức năng tổng hợp còn bảo tồn + cai rượu hoàn toàn → đáp án D: các triệu chứng và bất thường xét nghiệm dần hồi phục là phù hợp nhất.

Bình luận

Để lại một bình luận